Thông cống nghẹt Ninh Sơn: 3 tầng dốc, 3 kiểu nghẹt

Một buổi sáng mưa trên đèo, có anh chủ quán cơm dọc Quốc lộ 27 gần Tân Sơn gọi đội. Cống sau bếp quán dâng ngược, nước đen tràn ra cả lối khách đi. Anh nói lạ, mùa khô thì êm, cứ hễ mưa núi đổ xuống là y rằng nghẹt. Lên tới nơi, đội moi ra một mớ đất đỏ lẫn lá mục đặc quánh. Thông cống nghẹt Ninh Sơn ở vùng núi này nhiều khi là vậy – thủ phạm không nằm trong nhà, mà trôi từ trên dốc xuống. Anh chủ quán nghe đội giải thích xong mới à lên, hèn gì thông hoài không dứt.

Đó là cái khác của miền núi so với phố biển. Môi Trường Xanh Toàn Việt làm nghề hút hầm cầu, thông cống từ 2011, đã xử lý hơn 2.400 công trình ở phía Nam. Tại Ninh Sơn, đội đặt cơ sở ngay khu phố 2 thị trấn Tân Sơn cũ, nên dù nhà bà con ở chân đèo Ngoạn Mục hay tận xã vùng cao Ma Nới, đội vẫn xuống được. Có cơ sở trong huyện là điểm khác hẳn thợ chạy lẻ từ dưới tỉnh lên, vừa nhanh vừa quay lại bảo hành được. Nhận việc cho hộ dân, nhà trọ, quán dọc quốc lộ, trại bò, rẫy mía và công trình nhỏ. Khảo sát tận nơi không lấy phí, ghi phiếu báo giá trước khi làm. Hộ nghèo, cận nghèo có giấy xã xác nhận giảm 10-15%. Cần gấp gọi 0943.789.121, đội trực suốt ngày đêm.

Vì sao thông cống ở vùng núi Ninh Sơn không giống dưới đồng bằng?

Nói thẳng, địa hình quyết định tất cả. Ninh Sơn là huyện miền núi phía tây Ninh Thuận, cửa ngõ nối lên Lâm Đồng và Tây Nguyên, cách Phan Rang chừng ba sáu cây số mà đã thấy đồi dốc trùng điệp. Dưới đồng bằng nước thoát ngang, từ tốn. Trên này nước chảy theo độ cao, lúc dữ dội lúc cạn khô, hai thái cực rõ rệt.

Mùa mưa, nước từ sườn núi dồn xuống rất nhanh, cuốn theo đất đỏ, cát sỏi, lá rừng. Mớ trầm tích đó tống thẳng vào cống, lắng lại thành lớp nặng dưới đáy. Còn mùa khô thì ngược hẳn: ít nước xả, chất thải cô đặc, cặn bám cứng. Cùng một đường ống mà hai mùa hai bệnh khác nhau. Đầu mùa mưa và cuối mùa khô là hai thời điểm đội nhận nhiều cuộc gọi nhất trong năm, đúng theo cái nhịp thời tiết này. Vậy nên xử cống ở đây phải coi nhà nằm ở tầng địa hình nào trước đã.

Thêm chuyện nguồn nước. Vùng cao xài giếng khoan và nước suối nhiều, độ khoáng cao, lâu ngày đóng váng trong ống. Thị trấn thì có nước máy nhưng quán xá đông. Mỗi tầng một kiểu. Phần dưới đội chia Ninh Sơn thành ba tầng độ dốc – đọc theo đó là gần trúng bệnh.

Cũng phải nói thêm, khí hậu ở đây bán khô hạn điển hình, nắng nóng và bốc hơi mạnh. Cái nắng làm dầu mỡ trong cống lúc lỏng lúc đặc, bám tường ống thành lớp dày khó gỡ. Nên việc thông cống nghẹt Ninh Sơn không chỉ là móc rác, mà là hiểu cả cách thời tiết tác động lên đường ống suốt năm. Thợ không sống ở vùng này khó mà lường hết.

Đọc cống theo ba tầng độ dốc của Ninh Sơn

Đây là cách đội nhìn địa bàn này. Không chia theo phường xã cho rối, mà chia theo độ cao, vì nước nó chảy theo độ cao chứ không theo ranh giới hành chính. Cùng một xã mà nhà trên đồi với nhà dưới ruộng đã là hai câu chuyện khác nhau rồi.

Tầng cao, sườn dốc – đất đá và lá rừng trôi xuống

Khu gần đèo Ngoạn Mục, Sông Pha, các thôn lưng đồi của Lâm Sơn, Ma Nới. Nhà nằm trên dốc, cống đặt theo triền. Lợi thế là nước rút nhanh, ít khi đọng. Nhưng cái hại là mỗi trận mưa lớn, đất đá và lá mục từ rẫy, từ rừng trên cao đổ xuống bịt miệng cống.

Loại tắc này không phải rác sinh hoạt, mà là trầm tích tự nhiên. Có lần đội moi từ một hố ga ở Lâm Sơn ra cả xô đất đỏ lẫn sỏi, cứng như nền. Chủ nhà cứ tưởng nhà mình xả rác bậy. Hổng phải. Gốc nằm trên dốc cao hơn. Mấy ca này phải hút sạch bùn đất rồi đặt lưới chắn ở đầu nguồn cho mùa sau, không thì cứ mưa là lặp lại.

Tầng thị trấn Tân Sơn – lưng chừng, đông quán xá

Tân Sơn là huyện lỵ cũ, ngã ba Quốc lộ 27 gặp 27B, điểm trung chuyển giữa Phan Rang, Cam Ranh và Đà Lạt. Xe khách dừng, quán cơm, quán phở mọc dày. Kiểu tắc ở đây rất đời thường: dầu mỡ quán ăn đông cứng, xương, rác bếp, cộng cặn vôi từ giếng khoan lâu năm.

Nhóm này gỡ nhanh hơn vùng cao, đôi khi nửa buổi xong. Quán đông khách thì đội hay gợi ý đặt bẫy mỡ, vì lượng dầu xuống cống mỗi ngày không nhỏ. Nhà trọ cho thuê quanh thị trấn thì tóc và rác sinh hoạt là chính, đội khuyên lắp lưới ở thoát sàn. Mấy thứ nhỏ vậy mà giảm hẳn số lần gọi thợ.

Tầng thấp ven sông Cái, kênh Đa Nhim – nước thoát chậm

Mấy thôn ruộng thấp gần sông Cái, sông Ông và hệ kênh thủy lợi Đa Nhim. Độ dốc thoải, nước đi chậm. Mùa mưa nước sông và kênh dâng, có khi đẩy ngược vào cống nhà dân ở mép thấp. Cặn bùn mịn theo đó lắng đầy hố ga. Vùng này đội thường nạo vét hố ga sâu và kiểm tra van một chiều để chặn nước ngược, chứ chỉ thông suông thì mùa lũ lại tràn. Hộ dân ở mép thấp nên cho kiểm tra trước mỗi mùa mưa cho yên tâm.

Vậy đó. Ba tầng, ba bệnh, ba cách trị. Nhìn ra nhà thuộc tầng nào là biết phải mang máy gì lên. Đó là điều đội luôn cân nhắc khi nhận ca thông cống nghẹt Ninh Sơn, thay vì cứ cắm máy thông đại như nhiều thợ vãng lai. Hộ dân chỉ cần tả vị trí nhà và mùa nào hay nghẹt là đội đã hình dung được phân nửa.

Nghề nông miền núi để lại cặn rất riêng

Ninh Sơn sống bằng rẫy. Mía, thuốc lá, bắp, mì, thêm trại bò và vườn trái cây Sông Pha. Mỗi thứ thải xuống cống một loại khác nhau, dân phố biển ít khi gặp. Đây là lý do thông cống nghẹt Ninh Sơn cần thợ biết trước nhà làm nghề gì, chứ không phải cứ thấy cống là thông giống nhau.

Cơ sở ép mía, nấu đường thủ công: nước đường và bã mía đặc, dính, lên men chua trong ống sinh mùi. Lò sấy thuốc lá, sơ chế bắp: bụi lá và xơ vón thành mảng. Trại bò vùng Mỹ Sơn, Hòa Sơn: phân loãng trộn rơm rửa chuồng, nghẹt hố thu rất nhanh. Mì thì có nhựa, lắng xuống đáy ống cứng lại theo thời gian. Vào vụ ép mía, cống mấy cơ sở này nghẹt theo mùa, gần như năm nào cũng vậy. Bà con làm nghề lâu năm thường canh cuối vụ là gọi đội kiểm một lượt cho chắc, đỡ phải lo giữa chừng.

Có chị người Raglai trên Ma Nới từng kể, nhà chị xài chung một rãnh thoát với mấy hộ trong thôn, ai đổ gì xuống cũng dồn về một chỗ. Cứ tưởng rãnh chung thì khỏi lo. Hổng phải vậy. Rãnh chung mới khó, vì gốc tắc có khi nằm ở nhà hàng xóm. Kỳ thực mấy ca vùng cao như thế cần thợ chịu khó soi cả đoạn chung, chứ thông mỗi nhà mình thì vài bữa lại ứ. Nhiều khi đội phải nói chuyện với cả mấy hộ dùng chung rãnh để xử một lần cho dứt, ai cũng được lợi.

Bảng tình huống hay gặp ở Ninh Sơn và cách đội trị

Bảng dưới gom mấy ca đội xử nhiều nhất trên địa bàn núi này. Thời gian và bảo hành chỉ là mức ước chừng, ca thật còn tùy hiện trạng từng nhà. Bà con coi để hình dung nhà mình rơi vào nhóm nào, lúc gọi mô tả cho đội cũng dễ.

Một điều đội giữ nguyên tắc: không hét giá khơi khơi qua điện thoại. Lên tận nhà, soi cho ra điểm tắc, ghi phiếu rồi mới nói tiền. Bà con gật đầu đội mới làm. Vùng núi đường xa, nếu báo bừa rồi tới nơi lại đổi giá thì mất công cả hai bên. Trong phiếu ghi rõ từng khoản để hộ dân biết mình trả cho việc gì. Cùng một kiểu nghẹt mà nhà phải thay đoạn ống thì khác hẳn nhà chỉ cần hút bùn, nên đội tính theo việc thật chứ không theo cảm tính.

Đội làm gì từ lúc tới tới lúc xong

Quy trình cố định, nhà nào cũng vậy, để hộ gia đình theo dõi được:

1. Nghe máy, hỏi rõ: bà con gọi 0943.789.121, đội hỏi nhà ở tầng cao hay vùng thấp, mưa hay khô.
2. Lên đường: điều thợ từ cơ sở Tân Sơn, vùng xa đội báo trước thời gian di chuyển.
3. Tìm điểm tắc: soi camera hoặc thông tay, khoanh đúng chỗ và đúng nguyên nhân.
4. Báo giá tại chỗ: ghi phiếu rõ ràng, hộ dân đồng ý mới động tay.
5. Chọn đồ nghề: đất đá thì máy hút, dầu mỡ thì lò xo, cặn vôi thì áp lực cao.
6. Xử lý: thông, hút bùn, nạo vét hoặc thay đoạn ống hư.
7. Thử nước: xả cho chảy mạnh thật sự mới coi là thông, không làm cho có.
8. Dọn, ghi bảo hành: trả mặt bằng sạch, đưa phiếu bảo hành cho bà con cầm, có gì gọi lại đội tới.

Ở vùng cao đội thêm một việc nhỏ mà quan trọng: tư vấn chắn rác đầu nguồn. Cống trên dốc mà không có lưới chặn thì cứ mưa là lá đất lại trôi vào. Chặn được từ gốc thì cả mùa đỡ phải gọi. Với nhà ở mép thấp, đội còn coi luôn hướng nước kênh để biết mùa lũ có nguy cơ ngược dòng không. Nhìn xa một chút lúc khảo sát thì hộ dân đỡ tốn về sau.

Những việc đội làm kèm khi lên Ninh Sơn

Đường lên núi xa, nên đội hay làm gọn một chuyến cho hộ dân khỏi gọi đi gọi lại. Tới nơi đội kiểm luôn cả hệ, từ cống bếp ra tới hố ga ngoài sân, coi có chỗ nào sắp nghẹt thì xử luôn:

• Thông cống, ống thoát sàn, ống bếp
• Nạo vét hố ga, hố thu, rãnh chung trong thôn
• Hút bồn cầu, thông bồn cầu nghẹt sâu
• Soi camera dò điểm tắc và rò rỉ
• Hút hầm cầu, xử lý hầm đầy
• Lắp lưới chắn rác, van một chiều chống nước ngược

Lên tới nơi mà thấy hầm cầu đã đầy thì nên hút hầm cầu Ninh Sơn luôn một thể rồi kiểm cống sau cho dứt điểm. Nếu chỉ kẹt mỗi bồn cầu, bà con đặt riêng thông bồn cầu Ninh Sơn cũng được. Muốn xem dịch vụ ở khu khác trong tỉnh thì ghé thông cống nghẹt Ninh Thuận, đội đi cả tỉnh. Gọi một cuộc đội tư vấn nên làm gì trước cho hợp lý và đỡ tốn, nhất là khi nhà ở xa, gom việc một chuyến vẫn lợi hơn.

Chọn thợ thông cống ở vùng núi sao cho khỏi tiền mất tật mang

Vùng núi có cái khó riêng: thợ dưới phố ngại lên xa, thợ vãng lai thì làm ẩu rồi đi mất. Năm điều này giúp bà con lọc ra đội đáng tin:

• Chịu lên tận nơi khảo sát. Ai ngại đường xa, đòi chốt giá qua điện thoại là khó tin cậy.
• Hiểu địa hình dốc. Thợ rành sẽ hỏi nhà trên dốc hay dưới thấp, mưa hay khô mới nghẹt.
• Có cơ sở trong vùng. Đội thông cống nghẹt Ninh Sơn đặt cơ sở tại Tân Sơn nên lên nhanh, bảo hành thật.
• Phiếu rõ ràng. Có phiếu, có bảo hành thì khỏi cãi nhau tiền nong lúc làm xong.
• Không phá vườn, phá rẫy. Đội soi camera khoanh đúng chỗ, không đào bừa hư cây trồng quanh nhà.

Bà con vùng cao hay ngại gọi vì sợ đội không chịu lên. Thật ra cơ sở ngay trong huyện thì lên núi là chuyện thường ngày, không phải đi xa từ tỉnh khác. Trong thôn tin nhau truyền miệng, một nhà làm tốt là cả xóm biết, nên đội cũng giữ uy tín bằng cách làm thật, không chặt chém bà con ở xa.

Mạng lưới cơ sở phục vụ Ninh Sơn và quanh tỉnh

Cơ sở Tân Sơn là điểm tựa cho cả vùng núi phía tây, cộng các điểm điều phối quanh tỉnh để xuống nhà dân nhanh nhất. Nhờ rải cơ sở như vậy mà từ chân đèo Ngoạn Mục xuống tới ven biển, đội đều có thợ ở gần, không phải để bà con chờ lâu. Riêng vùng núi, có thợ đóng ngay tại huyện là lợi thế lớn, vì đường dốc xa, thợ lạ ngại lên.

Phạm vi phục vụ trong địa bàn Ninh Sơn

Từ giữa năm 2025, thị trấn Tân Sơn và xã Quảng Sơn nhập thành xã Ninh Sơn thuộc tỉnh Khánh Hòa mới, một số tên thôn xã cũng đổi. Bà con gọi hotline đọc tên cũ hay mới đội đều hiểu. Bảng dưới gom theo vùng cho dễ hình dung, hộ dân ở thôn nào cứ dò theo địa bàn cũ là ra.

Câu hỏi bà con Ninh Sơn hay hỏi

Thông cống nghẹt Ninh Sơn ở xã vùng cao có ai chịu lên không?

Có chứ. Đội có cơ sở ngay tại Tân Sơn nên lên các xã như Lâm Sơn, Ma Nới là chuyện trong ngày, không phải đợi xe từ tỉnh khác. Đường dốc xa hơn khu trung tâm nên thời gian di chuyển lâu hơn chút, đội báo rõ trước khi nhận để bà con chủ động. Thôn vùng cao hay xài rãnh chung và giếng khoan, kiểu tắc khác dưới phố, nhưng thợ đội quen địa bàn núi rồi nên xử gọn, bà con khỏi lo gọi mà không ai tới. Nhà nào ở xa quá thì đội gom mấy việc làm một chuyến cho đỡ phải đi lại nhiều lần, vừa nhanh vừa đỡ tốn cho hộ dân.

Sao cứ mưa lớn là cống nhà tôi trên dốc lại nghẹt?

Vì nhà trên dốc hứng nước và rác từ trên cao đổ xuống. Mỗi trận mưa núi cuốn theo đất đỏ, cát sỏi, lá rừng, tống thẳng vào miệng cống rồi lắng thành lớp nặng. Thông một lần mà không chặn đầu nguồn thì mùa mưa sau lại y vậy. Đội xử bằng cách hút sạch bùn đất trong ống, sau đó lắp lưới chắn ở điểm nước đổ vào. Làm vậy cả mùa mưa đỡ hẳn, hộ dân không phải gọi đi gọi lại mỗi lần trời mưa to. Nhiều hộ dân ở Lâm Sơn sau khi lắp lưới chắn thì cả mùa không phải gọi thợ lần nào nữa.

Nhà dùng giếng khoan, mùa khô cống đóng váng cứng thì làm sao?

Nước giếng vùng núi độ khoáng cao, mùa khô ít xả nên cặn bám và đóng váng cứng trong lòng ống. Xối nước thường không ăn thua. Đội dùng máy áp lực cao kèm đầu cắt đánh tan lớp váng rồi hút ra, đồng thời chỉ cho bà con cách giảm cặn về sau như xả định kỳ hoặc lắp lọc đầu nguồn. Đây là kiểu khá phổ biến ở các thôn xài giếng khoan lâu năm, để càng lâu lớp váng càng dày, xử lý càng mất công. Hộ dân thấy nước thoát chậm dần là nên kiểm tra sớm, đừng đợi nghẹt hẳn mới gọi.

Cơ sở ép mía, trại bò bị nghẹt hố thu có nhận không?

Đội nhận thường xuyên ở Ninh Sơn. Cơ sở ép mía hay đọng bã và nước đường lên men, trại bò thì phân loãng trộn rơm làm nghẹt hố thu rất nhanh. Đội có máy hút và đồ nạo vét chuyên cho hố thu nông nghiệp, làm xong còn tư vấn lắp lưới chắn để đỡ tái nghẹt. Cơ sở sản xuất muốn ký bảo trì theo mùa vụ, ví dụ mùa ép mía cao điểm, thì đội sắp lịch ghé kiểm tra định kỳ cho khỏi nghẹt đột ngột giữa vụ. Giữa vụ mà nghẹt là cả dây chuyền phải ngưng, tốn hơn nhiều so với bảo trì trước.

Đội báo giá kiểu gì, có chốt qua điện thoại không?

Đội không chốt giá cứng qua điện thoại, nhất là vùng núi đường xa, chưa thấy cống thì nói trước dễ trật. Đội lên khảo sát miễn phí, soi điểm tắc, ghi phiếu báo giá rõ ràng, bà con đồng ý mới làm. Cách này tránh chuyện báo rẻ qua máy rồi tới nơi đội giá. Thấy hợp lý thì làm, không thì thôi, đội không nài. Muốn hỏi sơ trước thì gọi 0943.789.121, đội tư vấn miễn phí kiểu tắc và hướng xử lý. Khảo sát không mất phí nên hộ dân cứ gọi cho đội lên xem, không ưng cũng không sao.

Vùng thấp ven sông cứ mùa lũ là nước tràn ngược, khắc phục được không?

Được. Nhà ở mép thấp gần sông Cái hay kênh Đa Nhim, mùa nước lớn dễ bị đẩy ngược vào cống. Đội nạo vét hố ga cho thông thoáng, rồi kiểm tra và lắp van một chiều để chặn dòng ngược. Chỉ thông suông mà không xử cái gốc nước ngược thì mùa lũ vẫn tràn. Tùy hiện trạng đội tư vấn nâng miệng thoát hoặc tách dòng cho hợp lý, ghi rõ chi phí trong phiếu, hộ dân quyết rồi đội mới làm. Đôi khi chỉ cần một cái van một chiều lắp đúng chỗ là cả mùa lũ nhà không còn cảnh nước đen trào lên nền.

Hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc có được giảm không?

Có. Hộ nghèo, cận nghèo có giấy xác nhận của xã được giảm 10-15% chi phí. Bà con nói trước hoặc đưa giấy lúc khảo sát, đội ghi vào phiếu. Áp dụng cho cả thông cống, hút hầm cầu và thông bồn cầu. Ở Ninh Sơn nhiều thôn vùng cao là đồng bào Raglai, Churu, thu nhập còn khó, đội ưu tiên hỗ trợ để bà con đỡ nặng gánh. Không có giấy thì đội vẫn làm bình thường, chỉ là không áp được mức giảm thôi.

Sau khi sáp nhập về Khánh Hòa, đội còn lên Ninh Sơn không?

Còn nguyên. Sáp nhập chỉ đổi tên hành chính, cơ sở của đội tại khu phố 2 Tân Sơn vẫn chạy bình thường. Bà con gọi hotline đọc tên thị trấn, tên thôn cũ hay tên xã mới đội đều nhận ra địa bàn. Số 0943.789.121 không đổi. Khắp vùng Ninh Sơn cũ, từ Tân Sơn lên Lâm Sơn, Ma Nới hay xuống Mỹ Sơn, Hòa Sơn, bà con cần thông cống cứ gọi như trước, đội lên như mọi khi. Đổi tên trên giấy tờ không ảnh hưởng gì tới việc đội xuống nhà bà con cả.

Cần thông cống ở Ninh Sơn, đội luôn sẵn sàng lên núi

Gom lại, cống nghẹt vùng núi Ninh Sơn đọc theo độ dốc thì rõ: tầng cao thì đất đá lá rừng, thị trấn thì dầu mỡ cặn vôi, vùng thấp thì nước ngược bùn lắng. Trị đúng tầng mới sạch lâu, mà cái đó cần thợ quen địa hình núi, chịu khó lên xa. Làm qua loa rồi mưa sau nghẹt lại thì còn tốn hơn, chưa kể quán dọc quốc lộ mất khách, rẫy mía lỡ vụ. Môi Trường Xanh Toàn Việt có cơ sở ngay Tân Sơn, khảo sát miễn phí, phiếu báo giá rõ ràng, bảo hành tử tế, hộ nghèo và đồng bào giảm 10-15%. Cần thông cống nghẹt Ninh Sơn, dù trên chân đèo hay dưới ven sông, bà con cứ gọi 0943.789.121, đội trực suốt ngày đêm và lên sớm nhất có thể. Một cuộc gọi tới số 0943.789.121 là đội đã bắt đầu hỏi rõ địa hình để chuẩn bị đúng đồ nghề trước khi lên. Lên một lần làm cho dứt, bà con đỡ phải gọi lại giữa mùa mưa.

Về đội ngũ kiểm duyệt nội dung thông cống nghẹt Ninh Sơn

Đội kỹ thuật Môi Trường Xanh Toàn Việt trực tiếp xử lý các ca hút hầm cầu, thông cống nghẹt, thông bồn cầu tại khu vực Ninh Sơn. Các thông tin về quy trình, thiết bị và điều kiện thi công trong bài được tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế khi phục vụ hộ gia đình, nhà trọ, quán dọc quốc lộ, trại bò, cơ sở ép mía và công trình dân dụng vùng núi. Đội hoạt động từ 2011, đã xử lý hơn 2.400 công trình. Xem thêm về đội ngũ tại trang Giới thiệu Môi Trường Xanh Toàn Việt.